Consensusmechanisme

Een consensusmechanisme is het geheel van regels en prikkels waarmee de onafhankelijke, elkaar wantrouwende computers van een blockchain het eens worden over één gedeelde geschiedenis van transacties. Zonder centrale coördinator heeft het netwerk een manier nodig om te beslissen wie het volgende blok toevoegt, wat er gebeurt als er twee versies van de keten verschijnen en hoe valsspelen duurder wordt gemaakt dan eerlijk zijn. Het consensusmechanisme beantwoordt alle drie.

De twee dominante families zijn proof of work, waarbij blokproducenten strijden door rekenkracht te besteden (Bitcoin), en proof of stake, waarbij ze worden geselecteerd naar rato van de coins die ze als onderpand hebben vergrendeld (Ethereum sinds 2022 en de meeste nieuwere blockchains). Er bestaan veel varianten – delegated proof of stake, proof of authority en Byzantine-fault-tolerant-protocollen op basis van comités, zoals die van Cosmos-blockchains – die elk anders afwegen tussen snelheid, decentralisatie en hardware- of kapitaalvereisten. Bij Bitcoin laat proof of work miners bijvoorbeeld ongeveer elke tien minuten racen om een geldige hash te vinden, terwijl bij een blockchain in Tendermint-stijl een bekende set validators over elk blok stemt en dat binnen seconden finaliseert.

Een veelvoorkomende misvatting is dat consensus erover gaat dat nodes stemmen over of transacties "waar" zijn; elke full node controleert de geldigheid al zelf – consensus gaat specifiek over overeenstemming over de volgorde van geldige transacties en het oplossen van concurrerende geschiedenissen. De keuze van het mechanisme bepaalt vrijwel alles aan een blockchain: het energieverbruik, de snelheid tot finaliteit en wie realistisch gezien mee kan doen aan het beveiligen ervan.