Data availability

Data availability is de garantie dat de data achter de blokken van een blockchain daadwerkelijk is gepubliceerd, zodat iedereen die kan downloaden, de keten kan verifiëren en de status ervan kan reconstrueren. Het klinkt alledaags, maar het is een van de kernproblemen bij het schalen van blockchains: een blokproducent zou een blokheader kunnen publiceren en de onderliggende transacties achterhouden, waardoor het netwerk de geldigheid niet kan controleren of, bij een rollup, geen eigendom van tegoeden kan bewijzen.

Het probleem is het scherpst voor layer 2's. De beveiligingsbelofte van een rollup — dat gebruikers altijd naar de basisketen kunnen terugkeren, ook als operators zich vijandig gaan gedragen — geldt alleen als de transactiedata van de rollup ergens betrouwbaar beschikbaar is. Rollups die data op Ethereum plaatsen, erven de beschikbaarheidsgaranties daarvan; de Dencun-upgrade van Ethereum (maart 2024) introduceerde via EIP-4844 "blobs", een speciale goedkope dataruimte voor precies dit doel, die de kosten van rollups drastisch verlaagde. Systemen die de data juist bij een off-chain commissie houden ("validiums") zijn goedkoper maar brengen het vertrouwen terug: als de commissie data achterhoudt, kunnen gebruikers mogelijk hun saldo niet bewijzen. Gespecialiseerde data-availabilitylagen zoals Celestia, en de eigen roadmap van Ethereum richting danksharding met data availability sampling — waarbij light nodes de beschikbaarheid verifiëren door willekeurig kleine stukjes te bemonsteren in plaats van alles te downloaden — zijn erop gericht deze garantie te schalen.

Een veelvoorkomende misvatting is dat data availability langetermijnopslag betekent; de garantie is dat de data is gepubliceerd en op te halen was toen het blok werd gemaakt — blobs op Ethereum worden bijvoorbeeld na ongeveer 18 dagen verwijderd, en tegen die tijd kon iedereen die de data nodig had die hebben gearchiveerd.