Layer 2

Een layer 2 is een netwerk dat bovenop een basisblockchain (een layer 1) is gebouwd en transacties buiten de hoofdketen verwerkt, terwijl het voor beveiliging en definitieve afwikkeling op die keten vertrouwt. Het doel is schaalvergroting: basisblockchains zoals Ethereum kunnen maar een beperkt aantal transacties per seconde aan, dus layer 2's voeren activiteit elders uit en plaatsen daarna gecomprimeerde resultaten terug op de layer 1, zodat één dure transactie op de basislaag duizenden goedkope vertegenwoordigt.

Het dominante layer-2-ontwerp op Ethereum is de rollup, in twee varianten: optimistic rollups (Arbitrum, Optimism, Base) gaan ervan uit dat batches geldig zijn en laten fraudebetwistingen toe tijdens een betwistingsperiode, terwijl ZK-rollups (zkSync, Starknet, Linea) aan elke batch cryptografische geldigheidsbewijzen koppelen. De bekendste layer 2 van Bitcoin is het Lightning Network, dat betalingen routeert via vooraf gefinancierde kanalen en alleen on-chain afwikkelt wanneer kanalen worden geopend of gesloten. Een tokenswap die op het Ethereum-mainnet enkele dollars kan kosten, kost op Base doorgaans centen, maar het betrokken geld wordt uiteindelijk toch weer op Ethereum afgewikkeld.

Een veelvoorkomende misvatting is dat layer 2's onafhankelijke blockchains met eigen beveiliging zijn; een echte layer 2 erft de beveiligingsgaranties van de layer 1 – als de operators van de rollup verdwijnen, kunnen gebruikers nog steeds vertrekken met de data die op de basisketen is geplaatst – en dat onderscheidt ze van sidechains, waarvan je de aparte validatorsets moet vertrouwen. In de praktijk draaien veel layer 2's nog steeds gecentraliseerde sequencers en upgrade-sleutels, dus hun minimalisering van vertrouwen is een werk in uitvoering in plaats van een voltooid feit.