DEX
Een DEX, of decentralized exchange, is een handelsplatform dat volledig op een blockchain draait via smart contracts, waarmee gebruikers tokens rechtstreeks vanuit hun eigen wallets kunnen swappen zonder geld bij een bedrijf te storten. Transacties worden on-chain afgewikkeld en op geen enkel moment houdt een centrale partij jouw activa vast. Uniswap op Ethereum is het bekendste voorbeeld: een gebruiker verbindt een wallet, kiest ervoor om ETH te swappen voor USDC, keurt de transactie goed en ontvangt de tokens enkele ogenblikken later in dezelfde wallet.
De meeste grote DEX'en gebruiken een model met een automated market maker (AMM), waarbij prijzen voortkomen uit formules die op gepoolde liquiditeit worden toegepast in plaats van uit een orderboek dat kopers en verkopers koppelt. Sommige nieuwere DEX'en draaien wel op on-chain of hybride orderboeken, vooral op snellere chains, maar het AMM-ontwerp blijft het meest gebruikelijk.
Een veelvoorkomende misvatting is dat DEX'en anoniem zijn en geen gevolgen hebben – elke trade wordt openbaar on-chain vastgelegd en kan later vaak aan een identiteit worden gekoppeld. De echte voordelen zijn self-custody, permissionless toegang en de mogelijkheid om tokens te verhandelen zodra ze on-chain bestaan. De nadelen zijn onder meer gaskosten, slippage bij grote orders, blootstelling aan scamtokens die iedereen kan listen, en het feit dat een foute transactie door geen enkele helpdesk kan worden teruggedraaid.