Overcollateralisatie (overcollateralization)

Overcollateralisatie betekent dat een lening of een token wordt gedekt met onderpand dat meer waard is dan het uitgegeven bedrag, waardoor een veiligheidsbuffer tegen koersschommelingen ontstaat. Het is het standaardontwerp in DeFi-lending, omdat smart contracts de kredietwaardigheid van een lener niet kunnen beoordelen – het overtollige onderpand, niet de reputatie van de lener, beschermt de uitleners.

Een concreet voorbeeld: om 100 DAI te lenen bij MakerDAO (nu Sky) met ETH als onderpand, moet een gebruiker ETH vastzetten die aanzienlijk meer dan 100 dollar waard is – historisch minstens 150 procent van de schuld, en voorzichtige gebruikers zetten veel meer in. Als ETH daalt en de buffer onder de drempel van het protocol slinkt, wordt de positie geliquideerd: onderpand wordt verkocht om de schuld te dekken voordat die onder water komt te staan. Dezelfde logica geldt voor Aave en Compound, waar elk activum een maximale loan-to-value-verhouding heeft die ruim onder 100 procent ligt.

Een veelvoorkomende misvatting is dat overgecollateraliseerd lenen zinloos is – waarom 150 vastzetten om 100 te lenen? Het antwoord is dat leners meestal niet willen verkopen: ze willen liquiditeit terwijl ze exposure op hun activum behouden, of leverage, of een belastbare verkoop vermijden. De omvang van de buffer weerspiegelt de volatiliteit van het onderpand: stablecoins hebben dunne buffers nodig, volatiele tokens dikke. Wanneer crashes sneller gaan dan liquidaties, kunnen buffers toch falen en bad debt opleveren – overcollateralisatie vermindert het risico maar neemt het niet weg.